Qyteti me shumicë shqiptare, Presheva, është pika e parë në Serbi për refugjatët që kaluan kufirin me Maqedoninë – eksod ky që ka ngjall kujtime të dhimbshme nga lufta e Kosovës e vitit 98-99.
“Kam qenë refugjat”, thotë Driton Rexhepi, punëtor në një supermarket lokal. “Jemi shqiptarë”.
Rexhepi, në mesin e të 20-ave, thotë të jetë detyruar të largohet nga Presheva me të filluar lufta dhe i falënderohet Amerikës për ndihmën që i ka dhënë Kosovës atë kohë.
E tani, thotë ai, është koha që t’u ndihmojë atyre që janë në gjendje të ngjashme – dhe për këtë arsye ka shpenzuar 2,000 euro për të mbushur një kamion të madh me ujë dhe lëngje për sirianët në qytetin e tij.
Ai dhe dy kolegët e tij të punës dolën për të shpërndarë pijet. Kur migrantët dhe refugjatët panë kamionin, ata vrapuan për të marrë nga një shishe ujë apo lëng, transmeton Koha.net. Në të nxehtit që po mbretëronte, tre shqiptarët shqyen pakot e lëngjeve një-nga-një duke u ofruar refugjatëve dhe migrantëve, e në disa raste edhe i hedhnin shishet drejt duarve të zgjatura.
“Duhet t’u ndihmojmë njerëzve”, sqaron Rexhepi për NBC News. “E ndjen në zemër”.
Në periudha të ndryshme ditore, dilnin edhe njerëz tjerë nga makinat dhe u ndihmonin tre shqiptarëve që të shpërndanin ujin. Edhe pronarët e bizneseve dilnin jashtë që t’u jepnin refugjatëve e emigrantëve ëmbëlsira.
Por, jo të gjithë janë miqësorë me të ardhurit e rinj nga vende si Siria e Afganistani – një pronar i një shtëpie thirri policinë pasi migrantët ishin ulur pranë oborrit të tij.
Shumë banorë lokalë thanë se si shqiptarë që janë – pakicë e cila ka vuajtur në duart e serbëve – mund të shohin veten në sytë e refugjatëve që kanë vërshuar qytetin.
Xhemaledin Jahiu — i cili jeton në Zvicër por ka familjen në Preshevë – ishte njëri prej tyre. Pasi pa turmat e migrantëve dhe refugjatëve në qytet, shkoi në dyqan dhe shpenzoi 200 euro për të blerë ujë.
“Po i ndihmoj ata sepse jemi shqiptarë – kemi pasur situatë të njëjtë”, ka thënë ai. “Kur ishim në luftë, kemi pasur situatë të njëjtë”.
Atij iu deshën vetëm 10 minuta që të shpërndante ujin nga makina e tij. Jahiu thotë se i dhemb zemra kur i sheh kaq shumë gra e fëmijë që kalojnë kah ky qytet serb.
“Kam qenë si këta njerëz”, thotë ai për NBC News, duke treguar me dorë kah mijëra refugjatët. “Kam fëmijë dhe më duhet t’i ndihmojë këta”.
