Operacionet e sigurisë po vazhdojnë në Turqi pas përpjekjeve gjatë natës për grushtshtet ushtarak të dështuar, me ç’rast u vranë afro 90 vetë dhe qindra të tjerë janë plagosur.
Zyrtarët qeveritarë thanë sot se 1,563 pjesëtarë të ushtrisë janë arrestuar. Pesë gjeneralë dhe 29 kolonelë janë shkarkuar nga postet e tyre për involvim të dyshuar në përpjekje për përmbysjen e qeverisë së presidentit, Recep Tayyip Erdogan.
“Një grup brenda ushtrisë ka kryer një përpjekje, jashtë zinxhirit komandues, ta përmbysë qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike”, ka kumtuar sot herët në mëngjes, Zyra e presidentit Erdogan.
Në këtë aspekt, Erdogan, duke folur në mëngjes para gazetarëve në aeroportin “Ataturk” në Stamboll tha:
“Kjo është një pakicë brenda ushtrisë turke. Ekziston partia udhëheqëse në Turqi, që ishte zgjedhur nga votat e popullit. Ekziston, po ashtu. presidenti i zgjedhur me votat e popullit dhe ne jemi në detyrë. Me ndihmën e Zotit ne do të vazhdojmë t’i plotësojmë detyrat tona deri në fund. Ne kurrë nuk do të largohemi nga vendi ynë për shkak të këtyre pushtuesve”, tha Recep Tayyip Erdogan.
Kryeministri i Turqisë, Binali Yildirim, ka kërkuar mbledhje urgjente të Parlamentit të Turqisë për të diskutuar për krizën.
Pjesëmarrësit e grushtshtetit kanë përdorur tanke dhe aeroplanë luftarakë gjatë natës, duke sulmuar ndërtesën e Parlamentit dhe Pallatin Presidencial në Ankara.
Po ashtu, është sulmuar edhe selia e shërbimeve të inteligjencës së Turqisë.
Agjencia shtetërore e lajmeve, Anadolu, ka raportuar se afro 200 ushtarë të paarmatosur në selinë e ushtrisë së Turqisë u janë dorëzuar forcave qeveritare.
Shefi i shtatmadhorisë së ushtrisë së Turqisë, gjeneral Hulusi Akar, ishte arrestuar nga pjesëmarrësit në grushtshtet gjatë natës, por ishte çliruar gjatë një misioni të shpëtimit me helikopter, sot herët në mëngjes.
Shumica e medieve në Turqi duket se po funksionojnë përsëri, ndërsa aeroporti “Ataturk” në Stamboll, që ushtria e kishte mbyllur gjatë përpjekjes për grushtshtet, duket se e ka vazhduar procesin e fluturimeve.
Dhjetëra civilë janë vrarë dhe qindra të tjerë janë plagosur në luftimet nëpër rrugë në Stamboll dhe qytetet e tjera. Më së shumti të vrarë, 42 vetë, kishte në kryeqytetin Ankara, ku ka pasur luftime të ashpra.
Erdogan ka pretenduar se pjesëmarrësit e grushtshtetit ishin përpjekur ta vrisnin atë duke e bombarduar vendin ku ai ishte në pushim. Gjatë natës ai arriti në Stamboll për t’i mbledhur mbështetësit kundër grushtshtetit dhe për të shprehur përkushtim për “pastrim” të ushtrisë nga elementet jolojale.
“Ata do të paguajnë çmim të lartë për këtë aksion të tradhtisë”, deklaroi Erdogan kur arriti në aeroportin e Stambollit.
Reagimet ndërkombëtare ndaj zhvillimeve në Turqi
Në një kohë kritike gjatë përleshjeve të mbrëmshme në Turqi, presidenti i Shteteve të Bashkuara, Barack Obama, ka kërkuar nga të gjitha palët që ta mbështesin qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike të presidentit, Recep Tayyip Erdogan, dhe “të tregojnë përmbajtje dhe të evitojnë çfarëdo dhune apo gjakderdhje”, ka kumtuar Shtëpia e Bardhë.
Sekretari amerikan i shtetit, John Kery, ka biseduar me ministrin e Jashtëm të Turqisë, Mevlut Cavusoglu, dhe e ka theksuar “mbështetjen absolute” të Shteteve të Bashkuara për qeverinë.
Këto mbështetje amerikane janë reflektuar edhe në deklaratat e liderëve të Bashkimit Evropian dhe të zyrës së kancelares gjermane, Angela Merkel.
Presidenti i Bashkimit Evropian, Donald Tusk, tha sot se BE-ja plotësisaht e mbështet qeverinë e zgjehdur jë mënyrë demokratike.
“Turqia është partnere kryesore e Bashkimit Evropian. BE-ja plotësisht e mbështet qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike, institucionet e vendit dhe sundimin e ligjit. Ne kërkojmë kthimin e shpejtë në rendin kushtetues të Turqisë. Ne do të vazhdojmë t’i ndjekim për së afërti zhvillimet dhe të koordinohemi me 28 vendet anëtare të BE-së”, tha Donald Tusk.
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, ka bërë thirrje për “respektim të plotë të institucioneve demokratike dhe të Kushtetutës së Turqisë”.
Derisa presidenti Erdogan dhe zëvendësit e tij e kanë fajësuar një grup të oficerëve ushtarakë për udhëheqjen e “kryengritjes” së pakicës në ushtri, në përgjithësi, për këtë përpjekje për grushtshtet ata e fajësojnë kundërshtarin politik, që është kleriku i izoluarmysliman, Fethullah Gulen, që jeton në ekzil në Pensilvani të Shteteve të Bashkuara.
Gulen, dikur aleat i Erdoganit, me shumë mbështetës në ushtrinë e Turqisë dhe në zyrat qeveritare, në mënyrë energjike e ka hedhur poshtë çfarëdo involvimi, duke thënë se “qeveria duhet të fitohet nëpër proces të zgjedhjeve të lira dhe korrekte, e jo me forcë”, treansmeton rel.
“Si dikush që ka vuajtur nën grushtshtete të shumëfishta gjatë pesë dekadave, është veçanërisht fyese të akuzohem se kam çfarëdo lidhje me një përpjekje të tillë”, ka thënë Gulen, 75-vjeçar, dhe ka shtuar se “në mënyrë kategorike i refuzoj akuzat e tilla”.
