Gjendet origjina e pandemisë më të rëndë që ka kaluar njerëzimi

17.06.2022 21:18
Rreshtat+- AShkronjat+- Printo
Gjendet origjina e pandemisë më të rëndë që ka kaluar njerëzimi

Një ekip shkencëtarësh ka arritur të gjejë origjinën e Murtajës së Zezë, pandemisë më të rëndë në historinë e njerëzimit.

Origjina e saj është në rajonin e maleve Tian Shan (Kirgizistani i sotëm), të Azisë Qendrore, në gjysmën e parë të shekullit XIV. Në studimin e botuar në revistën “Nature”, thuhet se Murtaja e Zezë arriti në Mesdhe në mesin e shekullit XIV nëpërmjet anijeve tregtare që udhëtonin në Rrugën e Mëndafshit nga Deti i Zi dhe u përhap në të gjithë Evropën, Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut, në një shpërthim në shkallë të gjerë.

Murtaja e Zezë, që zgjati si pandemi deri në fillim të shekullit XIX, shkaktoi vdekjen e më shumë se gjysmës së popullsisë evropiane.

Philip Slavin, historian i ekonomisë mjedisore nga Stirling (Mbretëri e Bashkuar) dhe autori kryesor i studimit, gjeti rekorde të larta vdekjesh në disa varreza në Kirgizistan për vitet 1338 dhe 1339. Studimi sugjeron se në një moment në shekullin XIV, pati një ngjarje që studiuesit e quajnë “Big Bang”, një diversifikim masiv i llojeve të murtajës, të cilin ata e lidhin me gjenezën e valës së parë të madhe të Vdekjes së Zezë në Evropë, midis 1346 dhe 1353.

Shumë teori e vendosën origjinën e kësaj pandemie në vende të Azisë si Kina apo Mongolia, por në këtë studim, studiuesit treguan se shpërthimi fillestar ndodhi në këtë rajon të Azisë Qendrore, një zonë e përshkuar nga rrugë të rëndësishme tregtare në Mesjetë. Shkencëtarët arritën në përfundimin se lloji i lashtë i Azisë Qendrore që shkaktoi epideminë e murtajës 1338-1339 në Kirgizistan kaloi te njerëzit nga marmotat në këtë rajon.

Sqarim: Ndalohen fyerjet dhe përdorimi i gjuhës ofenduese. INFOSOT mban të drejtën e publikimit ose jo të një komenti të caktuar. Përmbajtja e komenteve nuk pasqyron, qëndrim editorial të redaksisë së portalit INFOSOT. Ju faleminderit për mirëkuptimin!


Kurti përcjell për në Algjeri sportistët kosovarë që marrin pjesë në Lojërat Mesdhetare

Kurti përcjell për në Algjeri sportistët kosovarë që marrin pjesë në Lojërat Mesdhetare

Çmimet e veturave të përdorura: Këto janë 10 modelet më të kërkuara në tregun gjerman

Çmimet e veturave të përdorura: Këto janë 10 modelet më të kërkuara në tregun gjerman

Kjo sjellje toksike në punë dëmton shëndetin tonë mendor

Kjo sjellje toksike në punë dëmton shëndetin tonë mendor

Nis punën kompjuteri më i fuqishëm në Evropë – Lumi kushtoi 200 milionë euro

Nis punën kompjuteri më i fuqishëm në Evropë – Lumi kushtoi 200 milionë euro

Koha e ushqimit mund të ndikojë në plakjen më të shpejtë

Koha e ushqimit mund të ndikojë në plakjen më të shpejtë

Johnny Depp i ndodh e papritura me rrjetet sociale

Johnny Depp i ndodh e papritura me rrjetet sociale

Pse duhet t’i hekurosni rrobat mbrapsht?

Pse duhet t’i hekurosni rrobat mbrapsht?

Tregu evropian i telefonave po shënon tremujorin e parë më të keq që nga viti 2013

Tregu evropian i telefonave po shënon tremujorin e parë më të keq që nga viti 2013

Atletja shqiptare shpallet Kampione Ballkani me rekord

Atletja shqiptare shpallet Kampione Ballkani me rekord

Studimi i ri: Nëse pini pije të gazuara, rrezikoheni të prekeni nga kanceri

Studimi i ri: Nëse pini pije të gazuara, rrezikoheni të prekeni nga kanceri

Sa e dëmton duhani shëndetin tonë mendor?

Sa e dëmton duhani shëndetin tonë mendor?

Vlera e Bitcoin bie nën 20 mijë dollarë

Vlera e Bitcoin bie nën 20 mijë dollarë

Përdorimi i vajit të ullirit në flokët e thata

Përdorimi i vajit të ullirit në flokët e thata

Ushqimet që ndihmojnë në rritjen e përqendrimit

Ushqimet që ndihmojnë në rritjen e përqendrimit

Snapchat po punon në një abonim me pagesë – mund ta shihni se kush i ka shikuar ‘storjet’ më shumë se një herë

Snapchat po punon në një abonim me pagesë – mund ta shihni se kush i ka shikuar ‘storjet’ më shumë se një herë

Gjendet origjina e pandemisë më të rëndë që ka kaluar njerëzimi

Gjendet origjina e pandemisë më të rëndë që ka kaluar njerëzimi