Qeveria e Kosovës po vlerësohet të jetë e mbyllur sa i përket procedurave të prokurorimit publik. Kështu u tha edhe sot gjatë një tryeze që ishte organizuar nga Instituti Demokrati i Kosovës (KDI), me temë “Indeksi i transparencës në Prokurimin Publik për kabinetin qeveritar të Kosovës”.
Njëri prej hulumtuesve të KDI-së Visar Sutaj, tha se shoqëria civile nuk ka qasje në kontrata të mëdha tenderuese.
Ai tha se sa më e lartë që është transparenca aq më e fuqishme do të jetë llogaridhënia, aq më shumë integritet do të kenë institucionet dhe mbi të gjitha besueshmëria e qytetarëve do të rikthehet.
Dhe krejt kjo sipas Sutaj, në mënyrë që thjesht tatimet që i paguajnë qytetarët do të menaxhohen mirë nga Qeveria dhe në këtë formë mund të kontribuohet në zhvillimin ekonomik.
“Ne vazhdojmë të kemi një Qeveri e cila nuk është e hapur, sidomos kur flitet për aktivitetet e saj të prokurimit për mallra dhe shërbime. Gjatë këtij prezantimi për disa nga indikatorët, të cilët përfshijnë transparencën buxhetore, punën e KRPP-së pastaj edhe qasja në dokumentet publike. Disa nga Ministritë të cilat dalin më problematike sa i përket transparencës së tyre do të prezantohen”, tha Sutaj.
Përfaqësuesi i KDI-së shtoi se nëse ka keqmanxhim të parasë publike, kjo tregon që përveç vullnetit që nuk e ka Qeveria me shty përpara ekonominë e Kosovës gjithashtu kjo është duke ngecur në vazhdimësi.
Kurse, përfaqësuesi I INDEP Burim Bujupi duke folur për trendët e transparencës në nivelin qendrorë tha se shoqëria civile nuk po ka qasje në kontratat e mëdha tenderuese, që sipas tij as një herë nuk iu ra në dorë kontrata e privatizimit të KEK dhe kontrata e ndërtimit të autostradës “Ibrahim Rugova”.
Ai tha se si shoqëri civile duan ta dinë si po shpenzohen parat publike dhe kjo sipas tij duhet të jetë me një transparencë të plotë.
“Ne si shoqëri civile po dëshirojmë parat të shpenzohen në mënyrë më të mirë, dhe nëse shpenzohen në mënyrën e duhur ato kursehen dhe pastaj publiku në mënyrë indirekte përfiton, pra bëhen edhe investime kapitale me mjetet që kanë mbetur për një tender”, tha Bujupi.
Sipas KDI-së, Ministritë që nuk janë fare transparente prijnë: Ministria e Planifikimit Hapësinor, Ministria e Jashtme dhe Ministra për Kthim. Kurse Ministritë më transparente janë Ministria e Drejtësisë dhe ajo për Tregti dhe Industri.
Duke prezantuar raportin, Artan Canahasi nga KDI tha se për sa i përket njoftimeve për dhënie të kontratës, nga 659 njoftime të tenderëve të publikuar në ueb faqen e Komisionit Rregullativ të Prokurimit Publik (KRPP), vetëm 169 prej tyre janë publikuar edhe në ueb faqet e institucioneve apo në përqindje vetëm 21 për qind e fituesve të kontratave janë publikuar në ueb faqet e institucioneve përkatës. Canhasi tha se për mos qasje në dokumente publike janë tri Ministri.
“Çfarë kemi matur në qasjet në dokumentet publike? Ky është një indikator të cilin e kemi dërguar një pyetësorë 20 institucioneve qeveritare, 19 Ministri plus në Zyrën e Kryeministrit, ku kemi kërkuar sa kërkesa kanë pasur sa kërkesa kanë refuzuar dhe cilat kërkesa kanë të bëjnë me prokurimin publik… 20 institucioneve(Ministri) që i kemi dërguar pyetësor vetëm tri nuk kanë kthyer përgjigje …. Ato që nuk na kanë dërguar është Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Ministria e Punëve të Jashtme dhe ajo për Kthim dhe Komunitete”, tha Canhasi.
Shpenzimet e fondeve publike përmes prokurimit publik në Kosovë janë në masë të madhe të mbyllura për publikun dhe si rezultat nuk ka qasje dhe mbikëqyrje të duhur nga shoqëria civile, medie dhe vet publiku.
