Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, paralajmëroi se krijimi i një ushtrie të veçantë të BE-së përkrah NATO-s do të ishte “jashtëzakonisht i rrezikshëm”, duke argumentuar se kjo do të mjegullonte zinxhirët e komandës në një krizë.

Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, paralajmëroi të hënën kundër krijimit të një ushtrie mbarëevropiane, duke e përshkruar idenë si “jashtëzakonisht të rrezikshme”, ndërsa debati mbi aftësitë mbrojtëse të ardhshme të bllokut vazhdon.

Duke folur në një konferencë sigurie në Norvegji, Kallas tha se përparësia kryesore në çdo krizë ushtarake duhet të jetë ruajtja e një strukture të qartë komanduese.

“Në nivel evropian, ministrat e drejtësisë takohen gjatë gjithë kohës dhe ata tashmë mendojnë evropianë, ndërsa ministrat e mbrojtjes kanë qenë gjithmonë kombëtarë: buxhetet kombëtare, vendimmarrja kombëtare”, tha ajo. “Sigurisht, është kompetencë e shteteve anëtare, askush nuk po ua heq atë, por shtetet anëtare janë shumë të vogla për ta bërë këtë vetëm. Nëse e bëjmë së bashku, në fakt mund të mbulojmë një zonë më të madhe. Merrni për shembull mbrojtjen ajrore. Ta bëjmë së bashku është e kushtueshme, kështu që kemi nëntë fusha aftësish që po i zhvillojmë në bashkëpunim me NATO-n”, shtoi Kallas.

Ajo argumentoi se krijimi i një ushtrie të veçantë evropiane përkrah forcave të NATO-s mund të çojë në konfuzion gjatë krizave. “Nëse jeni tashmë pjesë e NATO-s, atëherë nuk mund të krijoni një ushtri të veçantë përveç ushtrisë që keni tashmë. Sepse në kushtet e krizës, ajo që është më e rëndësishmja është zinxhiri i komandës: kush i jep urdhra kujt. Dhe nëse keni ushtrinë evropiane dhe pastaj keni ushtrinë e NATO-s, atëherë topi bie midis karrigeve dhe kjo është jashtëzakonisht, jashtëzakonisht e rrezikshme. Kjo është arsyeja pse them se duhet të forcojmë mbrojtjen evropiane, e cila është gjithashtu pjesë e NATO-s. Është vërtet plotësuese për NATO-n. Le të mos e hedhim NATO-n nga dritarja”, përfundoi ajo.

“Norvegjia është vija e parë e mbrojtjes”

Përpara komenteve të Kallas, kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre u tha delegatëve se Norvegjia mbetet vija e parë e NATO-s kundër forcave bërthamore të Rusisë, pavarësisht retorikës së Uashingtonit që minimizon rolin e anëtarëve evropianë të NATO-s në mbrojtje. “Kur takova Presidentin Trump për herë të parë, ia thashë këtë, e pashë në sy dhe i thashë se është e rëndësishme që një kryeministër norvegjez ta shohë një president amerikan në sy dhe të thotë: ‘100 kilometra larg kufirit tim ndodhet arsenali më i madh bërthamor në botë. Dhe nuk është i drejtuar kundër meje, z. President, por kundër jush’”, tha ai. “Ka rëndësi që ne i monitorojmë ato nëndetëse. Ne e dimë kur ato largohen nga porti. Ne e dimë kur ato testojnë sistemet e tyre të reja të armëve. Dhe ne e ndajmë këtë me ju, dhe bashkëpunojmë për ta monitoruar atë. Dhe kjo është arsyeja pse duhet të them se tingëllon plotësisht e gabuar kur presidenti amerikan qëndron në Davos duke thënë se ‘ne i kemi dhënë gjithçka NATO-s dhe NATO nuk jep asgjë në këmbim’. Është e gabuar”.

Støre theksoi gjithashtu shkallën e stërvitjeve të ardhshme ushtarake në Arktik. “Një muaj nga tani do të kemi 25,000 trupa që ushtrohen në Norvegjinë veriore, Finlandën veriore. Dy delegacionet më të mëdha atje, pashë, ishin francezët dhe amerikanët, 4,000 deri në 5,000 trupa secila. Dhe përsëri, kjo nuk është bamirësi. Kjo është për shkak të një interesi të ndërsjellë. Ne do ta ruajmë këtë, do të kujdesemi për të dhe do t’ua kujtojmë partnerëve tanë amerikanë këtë”.

Rutte: Evropa nuk mund të mbrohet pa mbështetjen e SHBA-së

Javët e fundit kanë parë tensione të përtërira brenda NATO-s, të nxitura nga kritikat e përsëritura të Donald Trump ndaj aleatëve evropianë dhe kërcënimet për të aneksuar Groenlandën, një territor gjysmëautonom i Danimarkës. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u tha së fundmi ligjvënësve të BE-së se Evropa nuk mund të mbrohet pa mbështetjen e SHBA-së.

Kallas hodhi poshtë pretendimet për përçarje brenda NATO-s, duke këmbëngulur se bashkëpunimi midis aleancës dhe BE-së ishte forcuar. “Nuk pajtohem që ka një përçarje, në fakt”, tha ajo. “Ne po përpiqemi t’i ndihmojmë shtetet tona anëtare të rrisin shpenzimet e tyre të mbrojtjes dhe gjithashtu ta bëjmë këtë së bashku me të gjitha shtetet e tjera anëtare dhe gjithashtu me vende si Norvegjia, në mënyrë që të jemi gati. Dhe 23 anëtarë të Bashkimit Evropian janë gjithashtu pjesë e NATO-s, kështu që në të vërtetë ne po bashkëpunojmë me NATO-n. Është përveç asaj që po bën NATO, dhe ne vërtet punojmë krah për krah”.

E pyetur nëse pajtohej me vlerësimin e Rutte-s se Evropa nuk mund të qëndronte ende më vete pa SHBA-në, Kallas pranoi se ende kishte punë për t’u bërë. “Ishte shumë e qartë për këtë”, tha ajo. “Epo, tani për tani situata është e tillë, por ne po punojmë për të qenë më të pavarur edhe kur bëhet fjalë për sigurinë, sepse është e qartë se dobësitë tona janë dobësitë tona. Kjo është arsyeja pse po punojmë për të investuar më shumë në mbrojtje, gjithashtu në aftësi, dhe për ta konsideruar atë evropiane, jo vetëm kombëtare”.