Pse Kurani i ndaloi dhe i la “të prapambetura” artet e bukura?!

22.04.2020 01:17
Rreshtat+- AShkronjat+- Printo
Pse Kurani i ndaloi dhe i la “të prapambetura” artet e bukura?!

Shpjegim i thjeshtë:
Sepse pikturat, skulpturat dhe muzika iu dedikoheshin analfabetëve klasikë e jo njerëzve të ditur që zotëronin leximin e gjithë atyre teksteve e librave voluminozë nga të gjitha sferat e dijes.

Nga Adem Breznica

Shpjegim me dy fjalë-fjali:
Sepse kur vdiq Muhamedi a.s., shumica e pasuesve të tij dinin shkrim dhe këndim-lexim. Të llogarisim vetëm viktimat e luftës së Ebu Bekerit. Në betejën e parë me një armik të jashtëm u martirizuan 70 hafizë [nxënës të përmendshëm të Kuranit], që dmth se ushtarët më të thjeshtë e “më të padhimbshëm” te khalifit të parë ishin jo vetëm lexues por edhe zotërues të teksteve të gjëra e voluminoze.

Tutje, gjeneratat e para nuk kishin nevojë që muret e xhamive (vendtubim, kuvend), dhe as miniaturat e librave, t’i ilustronin me piktura e skulptura për t’iu rrëfyer besimtarëve (xhematit-masës) ngjarjet dhe veprat e Muhamedit a.s., sepse këtë e mësonin nga imam të dijshëm dhe nga librat që vet dinin t’i lexonin.

Gjithashtu imamët (prijësit-mësuesit-hoxhët) nuk kishin nevojë, që në agjendat e tyre të ngritjes së emocioneve ndër besimtarë, të fusnin veglat dhe as korin muzikorë. Atyre u mjaftonte melodia unike e Kuranit që nuk e ka shoqen dhe as nuk mund ta sfidojë kush, edhe nëse bëhen bashkë të gjitha harpat, instrumentet e koret muzikore për ta konkurruar.
Secili prej besimtarëve i lexonte ajetet (shenjat) e Kuranit në muret-muralet e xhamive (dhe jo vetëm) dhe secili që dëshironte dhe gjente kohe të lirë mund të thellohej e frymëzohej tutje në leximin e librave prej letre me bollëk… Sepse ishin njerëz të lexueshëm, njerëz të penës dhe dijes…

Dituritë e gravuara në gurë, drurë, dyllë, argjilë, papirus e pergamenë qenë privilegje të aristokratëve dhe priftërinjve drejtues për mijëra vjet pa iu dorëzuar masave të gjëra, madje as në kohët më të lulëzuara të disa prej shoqërive paraprake e paralele me atë islame. Islami është i pari sistem që njohjen e leximit dhe shkrimit e bëri fondament të tij për masat e gjera, deri në ngadhënjimin e kësaj vlere përmes bartëses së saj – letrës, në të gjitha shoqëritë.

Prandaj xhamitë vazhdojnë edhe sot e kësaj dite ta ruajnë me krenari burimin puro të Islamit (Paqes), që rrjedh nga vet emërtimi i Fjalës se Shenjt “Kuran” – “i lexueshëm”, dhe fjalës së parë të Kuranit “Lexo!”, duke i zbukuruar gjeometrikisht sheshet, muret dhe librat me fjalën e shkruar dhe jo të pikturuar e skulpturuar (edhe pse as këto nuk u lanë mënjanë) dhe as të ilustruar analfabetikisht…

Pra nuk bëhet fjalë që piktura, skulptura e muzika ta kenë iluminuar (ndriçuar) mendjen e njeriut homosapiens (njeriu koshient, i vetëdijshëm), sepse këto lloje të artit ekzistonin pashkëputshëm prej mijëra e mijëra vjetësh me radhë ndër të gjitha breznitë e njerëzimit, dhe si te tilla ato në të gjitha kohërat iu drejtuan me mesazhe e iluzione turmave analfabete për t’i drejtuar, e mbase edhe mbikëqyrur e kontrolluar; por ishte determinizmi i leximit masiv, që e obligoi Islami ndër masa si fondament të tij, ai faktori kyç që e nxori njerëzimin nga “temperaturat” e ngurta ngrirëse mijëvjeçare në ato të buta shkrirëse dhe të vakëta që i përjetojmë edhe ne sot e gjithë ditën…

Fundja e fundit, nuk ka asnjë tekst kuranor që i ndalon artet e bukura, ndërkaq klasifikimi “historiografik” se Kurani i ka ndaluar ato, dhe si rrjedhojë edhe i ka prapambetur, është mëse i shpifur.

Post Scriptum:

Këto sqarime i bëra duke marre shkas nga vandalizimi dhe djegia e xhamisë qindvjeçare në Drenicë si dhe tendencat e herëpashershme për ta shfaqur Islamin si kulturë të prapambetur, gjëra këto nxitëse për dhe në të tilla raste barbareske.

Kushdo që përpiqet t’i demonizojë burimet dhe rrjedhat e Islamit si të prapambetura, dhe të shkelura nga koha, gabohet proceduralisht dhe bënë shkelje të rëndë mbi kriterin bazë të shkencës: kritiken e pavarur dhe shumë dimensionale dhe krahasimtare. Përndryshe, gjurmët dhe dritën e kulturës islame nuk e errësojnë dot askush prej kushit.
E nëse ka diçka tendencioze, atëherë bëhet fjalë për çalim të rëndë humanist, iluminist e kultural, edhe pse mund të pretendohet se ato “spërkatje” bazohen mbi këto vlera.

No photo description available.
No photo description available.
Image may contain: table and indoor

/Adem Breznica, profesor i historisë dhe studiues i religjioneve komparative/

Komentet

Sqarim: Ndalohen fyerjet dhe përdorimi i gjuhës ofenduese. INFOSOT mban të drejtën e publikimit ose jo të një komenti të caktuar. Përmbajtja e komenteve nuk pasqyron, qëndrim editorial të redaksisë së portalit INFOSOT. Ju faleminderit për mirëkuptimin!


A do të jap dorëheqje? Flet Zinedine Zidane pas humbjes nga Shakhtari

A do të jap dorëheqje? Flet Zinedine Zidane pas humbjes nga Shakhtari

​Shakhtari e mposht me lehtësi Realin, komplikohet situata në Grupin B

​Shakhtari e mposht me lehtësi Realin, komplikohet situata në Grupin B

​Testoni veten sa jeni të vëmendshëm: Gjeni pesë objekte të fshehura

​Testoni veten sa jeni të vëmendshëm: Gjeni pesë objekte të fshehura

​Shakhtar – Real Madrid, formacionet zyrtare

​Shakhtar – Real Madrid, formacionet zyrtare

​Dalin detaje rrënqethëse mbi gjendjen e Maradonas në ditët e fundit të jetës së tij

​Dalin detaje rrënqethëse mbi gjendjen e Maradonas në ditët e fundit të jetës së tij

Shkencëtarët zhvillojnë mjetin që zbulon COVID-19 nga rrezet rëntgen me saktësi 83%

Shkencëtarët zhvillojnë mjetin që zbulon COVID-19 nga rrezet rëntgen me saktësi 83%

Një foto e paparë e Princeshës Diana në bikini

Një foto e paparë e Princeshës Diana në bikini

Në Itali: Ronaldo nuk e pyet Pirlon, ai vendos vet se kur luan

Në Itali: Ronaldo nuk e pyet Pirlon, ai vendos vet se kur luan

​Dy lajme shumë të mira për Juventusin

​Dy lajme shumë të mira për Juventusin

​Ballkani vazhdon me fitore, Llapi mposht Drenicën

​Ballkani vazhdon me fitore, Llapi mposht Drenicën

Zyrtare, jep dorëheqje trajneri i skuadrës së Superligës së Kosovës

Zyrtare, jep dorëheqje trajneri i skuadrës së Superligës së Kosovës

​Laporta zbulon mega-ofertën e gjigantit evropian për Leo Messin

​Laporta zbulon mega-ofertën e gjigantit evropian për Leo Messin

Vdes edhe një tjetër legjendë e futbollit botëror

Vdes edhe një tjetër legjendë e futbollit botëror

​Dyshime mbi vdekjen e Maradonas, nisin hetimet nga policia

​Dyshime mbi vdekjen e Maradonas, nisin hetimet nga policia

Ky aktivitet parandalon 5 milionë vdekje në vit – sa stërvitje nevojiten gjatë kohës së COVID?

Ky aktivitet parandalon 5 milionë vdekje në vit – sa stërvitje nevojiten gjatë kohës së COVID?

​Vendosja e shtatores së Fadil Vokrrit në Prishtinë, Shpend Ahmeti lëshon një paralajmërim

​Vendosja e shtatores së Fadil Vokrrit në Prishtinë, Shpend Ahmeti lëshon një paralajmërim