Politika âsht art i kompromisit

11.01.2020 01:14
Rreshtat+- AShkronjat+- Printo
Politika âsht art i kompromisit

Në avansimin e demokracisë si procedurë Kosova ka shënu përparim të madh, porse puna ngecë tek momenti kur duhet me u pranu interesat e tjetrit!? Pra tek kompromisi.

Halil Matoshi

Implementimi i rezultatit zgjedhor të gjashtë tetorit ka ngecë për dy arsye madhore të përgjithshme dhe për dy gabime në hapa të Albin Kurtit.

Dy arsyet e përgjithshme janë dallimet konceptuale ndërmjet logjikës së ‘prerjës’ me shpatën e revolucionit të keqqeverisjës në vend dhe logjikës së pjesëmarrjës dhe përshtatjës, duke mos e këputur nyjën e Gordit por tu e zghidhë atë në një evolucion, përmes ndërveprimit me të gjithë akterët pilitik. Dhe e dyta, difetenca e madhe ndërmjet të majtës ala shqiptarçe që rëndom âsht enverizëm me të djathtën arkaike, që zakonisht shfaqet si ‘Këshill pleqnarësh’ që strategji e kanë frenimin kurse guximin dhe aventurën pushtetore e kuptojnë si maturi dhe bashkërëndim me faktorin mdërkombëtar.

Ndërsa dy arsyet tjera, e identifikojnë Kurtin si negociator pa përvojë dhe të ngathtë, janë takimi triumfalist i lidershipit të Vetëvendosjës me Rexhep Qosjën, pas fitores në zgjedhje, që simbolikisht ia rikujtonte LDK-së anmikun nr. 1, pra Kurti e bâni kit hap për dekurajim të partisë me të cilën mësynte bashkëqeverimin, por në thelb e trimnoi atë, sepse kjo ishte nji hedhje e krypës në plagën arketipore.

Dhe gabimi i dytë ishte veprimi jashtë marrëveshjës me partnerin potencial, LDK në zgjedhjen e Glauk Konjufcës për Kryetar Kuvendi. Kjo e riktheu negociimin në ndërmarrje tregtare, të stilistikës Kadareane: “Atëherë ma kthe Hindinë që ta dhash dje për Venezuelën”!?

Por, kjo nuk âsht letërsi pir politikë dhe kthim prapa ashiqare që nuk ka dhe kjo i jep vulën e ngërçit institucional procesit.

Amy Gutmann dhe Dennis Thompson janë dy profesorë të shquar të shkencave politije, përkatësisht filizofisë polutike në universitetet prestigjioze të Pensilvanisë dhe Harvardit, ata janë rrekë të zbërthejnë mitin e ‘njeriut të pakompromis’ në fushata zgjedhore i cile shndërrohet në njeriun e duhun të kompromisit, në dhe për qeverisje, në kontekst të demokracisë amerikane.

Simas tyne,  kompromusi politik është i vështirë në demokracinë Amerikane edhe pse të gjithë e deshirojnë.

Ata argumentojnë që rezistenca ndaj kompromisit nuk mund të vlerësohet plotësisht pa e kuptuar burimin e saj në vetë procesin demokratik, posaçërisht siç zhvillohet në ShBA,  si nji “fushatë të përhershme” – që inkurajon qëndrimet politike dhe argumentet që e bëjnë më të vështirë kompromisin. Këto përbëjnë atë që dy profesorët e quajnë mentaliteti i pakompromis, i karakterizuar nga qëndrimi i politikanëve mbi parimet dhe kundërshtarët mosbesues. 

Ky mentalitet është i favorshëm për fushatë, por jo për qeverisje, sepse qëndron në mënyrën e ndryshimit të nevojshëm dhe në këtë mënyrë bllokon procesin demokratik në favor të status quo-së. 

Mendësia e pakompromis mund të mbahet nën kontroll nga një grup i kundërt i qëndrimeve dhe argumenteve – mentaliteti i kompromisit – që i shtyn politikanët të përshtatin parimet e tyre dhe të respektojnë kundërshtarët e tyre. 

Duke u nisë nga dinamika e  mendjeve që ekzaminuen proceset që çuan në kompromise në reformën e taksave në 1986 dhe reformën e kujdesit shëndetësor në 2010 në ShBA, këta autorë eksplorojnë mentalitetin e kompromisit që âsht ma përshtatshëm për qeverisje, sepse u mundëson politikanëve me veprue mbi mundësitë e kompromisit të dëshirueshëm. 

Nji nga principet e të Drejtes Ndërkombëtare i cili e konsideron nji shtet të pavarun (Konventa e Montevideos, dhjetor 1933) âsht aftësia (kapaciteti) për me hy në marrdhânie me shtetet tjera. 

Në këtë frymë, Albin Kurti si fitues i zgjedhjeve nacionale dhe përgjegjës i vetëm për implementim të rezultatit zgjedhor, do të duhej ta konsiderojë kompromisin me LDK-në.

Por ai po dëshmon paaftësi (mungesë japacitetedh) për me hy në marrdhânie me tjerët, duke qenë i prirun për diktat dhe kontroll ndaj dhe mbi secilin! 

Politika cilësohet nga dijetarët si “arti i kompromisit” që âsht thelbësor për evitimin e përplasjeve brenda nji shoqnie politike si dhe për me i kapërcye bllokadat institucionale.

Zyrtarët e zgjedhur takohen, negociojnë dhe këtë duhet bâ me transparencë të plotë, sepse nuk ka asnji arsye madhore “me lujtë fshehtas”, takohen sërish e sërish deri tek akordimi i interesave të tyre, që burojnë nga lufta legjitime për pushtet, për realizimin e programeve dhe përmbushjën e premtimeve elektorale, përndryshe, zgjedhjet e ardhëshme realisht konsiderohen të humbuna!?

Në kontekst të aktualitetit politik të Kosovës, më doket e drejtë ajo që e thotë ekonomisti Donald Wittman (1995:154) i cili vëren se politikanët e mirë krijojnē koalicione nëpërmjet

kompromiseve të pranueshme. 

Njâjt mendon edhe filozofi politik Jean Bethke Elshtain (1995: 61): “Por

kompromisi nuk është një mënyrë mediokre për të bërë politikë; është një

aventurë, mënyra e vetme për të bërë politikë demokratike ”.

Ndër arsyet pse kompromisi është thelbësor në politikbâmje âsht interesi për të marrë të rândësishmen për të dëshirueshmen. 

Politikanët duhet të jenë të mirë në pazare me zyrtarë të tjerë të zgjedhur. Ata duhet ta mbështesin palën me të cilen bâjnë negociata në kërkesat për të cilat dihet se kanë kapacitete dhe kompetencë të dëshmueme; P.sh. LDK- ja duhej ta mbështeste Vetëvendosje-n në luftën mundër korrupsionit dhe nepotizmit, sepse partia e Kurtit e ka interes strategjik luftimin e tyre, duke qenë se janë ndërtu kauza nga këto fenomene që gërryjnë shtetin, pra duke i dhânë VV-së Ministrinë e Drejtësisë, pastaj qasje të plotë në Prokurori etj. 

Negociimi për koalicion âsht një ndërmarrje tregtare, në aspektin që secili kërkon mbështetje për kauzën e tij dhe, nga ana tjetër, duhet me e mbështetë kauzën e tjetrit.

Sidoqoftë, politikanët nga të dy palët, në vend se të krijojnë zjarr polarizimi dhe marrëzie, duhet të propozojnë ndonjë zgjidhje të vërtetë. 

Në rastin e negociimit VV : LDK, palët po propozojnë plane e oferta pa shanse për të marrë mbështetjën e tjetrit.

Cili është rezultati? Zero. 

Progresi i vërtetë është në mes. 

E mesi përket në kompromis.

Në demokraci intenca për diktat âsht betejë a priori e humbun!

Kurse ideja për me marrë krejt ‘kulaqin’ pra kontrolli i plotë, i pamundun! 

Mungesa e sensit për kompromis âsht barrikadim, bllokadë!

Që prodhon ngecje për shtetin e humbje shprese për votuesit e dyja taborreve politike.

Sqarim: Ndalohen fyerjet dhe përdorimi i gjuhës ofenduese. INFOSOT mban të drejtën e publikimit ose jo të një komenti të caktuar. Përmbajtja e komenteve nuk pasqyron, qëndrim editorial të redaksisë së portalit INFOSOT. Ju faleminderit për mirëkuptimin!


FA Cup, kalojnë Man.City e Man Utd/ Napoli frenon Juven

FA Cup, kalojnë Man.City e Man Utd/ Napoli frenon Juven

Vdes legjenda e basketbollit Kobe Bryant se bashku me vajzën e tij

Vdes legjenda e basketbollit Kobe Bryant se bashku me vajzën e tij

‘Nuk ishte për mua’: Brad Pitt refuzon rolin në filmin e famshëm

‘Nuk ishte për mua’: Brad Pitt refuzon rolin në filmin e famshëm

Kupa “Nëna Terezë” bashkon skuadrat nga Kosova dhe Shqipëria

Kupa “Nëna Terezë” bashkon skuadrat nga Kosova dhe Shqipëria

Kualifikohet Chelsea, Tottenhami ndeshje shtesë me Southamptonin

Kualifikohet Chelsea, Tottenhami ndeshje shtesë me Southamptonin

“Ne kemi të njëjtën histori dhe ti mund t’ja dalësh siç ja dola unë!”/ Mesazhi i Dafina Zeqirit për vajzën 11-vjeçare që kujdesej për familjen e saj

“Ne kemi të njëjtën histori dhe ti mund t’ja dalësh siç ja dola unë!”/ Mesazhi i Dafina Zeqirit për vajzën 11-vjeçare që kujdesej për familjen e saj

Gol nga mesfusha/ E pabesueshme çfarë ka bërë shoku i Gjimshitit

Gol nga mesfusha/ E pabesueshme çfarë ka bërë shoku i Gjimshitit

Ledri Vula së shpejti me dicka të re

Ledri Vula së shpejti me dicka të re

Spinnazzola vishet zikaltër, priten edhe tre të tjere

Spinnazzola vishet zikaltër, priten edhe tre të tjere

Bebe Rexha mahnit në mbrëmjen e Spotify

Bebe Rexha mahnit në mbrëmjen e Spotify

Djali 10-vjeçar la shtatzënë 13-vjeçaren, analizat: Ai nuk mund të bëhet baba, vajza: Vetëm atë kam pasur

Djali 10-vjeçar la shtatzënë 13-vjeçaren, analizat: Ai nuk mund të bëhet baba, vajza: Vetëm atë kam pasur

Si e zgjedhin meshkujt gruan me të cilën duan të martohen

Si e zgjedhin meshkujt gruan me të cilën duan të martohen

Fero bëhet romantik, i bën dedikimin më të bukur Arbenitës

Fero bëhet romantik, i bën dedikimin më të bukur Arbenitës

Dua Lipa po vjen me këngë të re

Dua Lipa po vjen me këngë të re

Fajtor interneti/ Rreth 40 % e njerëzve midis 18 dhe 24 vjeç nuk kanë bërë kurrë seks

Fajtor interneti/ Rreth 40 % e njerëzve midis 18 dhe 24 vjeç nuk kanë bërë kurrë seks

Ylli i “Big Brother” zbulon burimin e jetës luksoze (FOTO)

Ylli i “Big Brother” zbulon burimin e jetës luksoze (FOTO)